Tasarım,
sanat ve fikir kütüphanesi

Bike Başaran

24.04.2017
Sayı 16

Nostaljik Pop İkonaların Dönüşümü...

Röportaj: Melike Bayık



Öncelikle genç bir sanatçı olarak biraz kendinden bahseder misin? 

Bike Başaran: 1991’de Ankara’da doğdum. Ankara Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi’nden mezun olduktan sonra Yeditepe Üniversitesi’nde Plastik Sanatlar ile Moda ve Tekstil Tasarımı bölümlerinden mezun oldum. Şu anda Yeditepe Üniversitesi’nde Plastik Sanatlar bölümünde yüksek lisans yapıyorum. Aynı zamanda Moda ve Tekstil Tasarımı Bölümü’nde araştırma görevlisi olarak çalışmalarıma devam ediyorum.

Pentürlerinde genel olarak seçtiğin konular ve teknikler nelerdir? Neden bu disiplin “pentür”?

Resimlerimde ele aldığım ve dikkat çekmeye çalıştığım en temel sorunsalım kadın ve kadın kimliği. Özellikle kendimi sınırlandırdığım tek bir teknik yok, o an yaptığım işe fayda sağlayabilecek olan her türlü teknik ve malzemeyi kullanıyorum. Klasiğe yakın olmakla beraber bir o kadar ekspresif kalın rahat fırça darbeleri bütün işlerimin ortak dili ama bunun için sarf edilen özel bir çaba yok.

Yapıtlarının üretim süreçlerinde başka ne gibi teknikleri kullanıyorsun ve başka hangi disiplinleri tercih ediyorsun? Fotoğraf, video ya da plastik sanatlar diğer disiplinlerinden bazıları…

Tekstil diğer ana dalım olduğu için resimlerimle her daim iç içe. Video ve fotoğraf tercih ettiğim diğer disiplinlerin arasında en baskın olanları. İşlerimde de farklı alanların etkileri var diyebiliriz. Aldığım farklı dallardaki eğitimler, resimlerimde başka teknik ya da disiplinlerle bir araya gelebiliyor.

Peki, bahsettiğin bu yaşlı kadın portreleri ile bağlantın ne? Neden bu kadınlar? Kim bu kadınlar?

Kadın kimliği üzerinden beslenen, kurgulanan reklamlar, satış ve pazarlama... Toplumun beklentilerine göre kilo alıp veren bedenler... Kadın olmak zor, kadın olarak yaşamak çok zor... Ben kadının yaş aldıkça bu saçma düzenden biraz daha koptuğuna özüne döndüğüne ve güçlendiğine inanıyorum. Anneannem ve babaannem ile başladı bu portreler ve daha sonra Advanced Style adlı bir grupla yollarımız kesişti bana özel fotoğraflar çekip yolladılar ve bir süre beraber yol aldık.

Advanced Style kim? Onların gönderdiği fotoğraflar ile seriye devam etmeyi sürdürdün ama onlarla ilk başta yollarınız nasıl kesişti? Projeden onlara ilk söz ettiğinde tepkileri nasıldı? 

Fotoğrafçı ve yazar Ari Seth Cohen’nin kurmuş olduğu bir grup. Bu grup çoğunlukla eski top model ve modacılardan oluşuyor. Sosyal medya aracılığı ile bulduk birbirimizi. Onlar resimlerimi, ben onların fotoğraflarını beğendim ve kısa sürede ortak işlere başladık. Projeyi onlara sunduğumda anında fotoğraf yollamaya başladılar. Yapmış olduğum resimleri kendi afişlerinde ve tanıtımlarında da kullandılar.

Özellikle serilerdeki yaşlı kadınları resmederken kullandığın bazı renkler oldukça pop. Renk seçimlerini neye göre belirliyorsun?

Pop sanatçıları sıradan nesneleri ve gündelik hayatı konu aldı ve böylece popüler kültür daha göz önünde oldu. Ticari imajların bir araya getirilmesi sayesinde Pop art, modern sanatın en tanınmış stillerinden biri haline geldi. Ben de tam olarak bu noktada renklerin çağrışım gücünden faydalanıyorum. Yaşlanmak hiçbir zaman popüler kültüre hizmet etmedi, kapital sistemde yaşlanma karşıtı kremler ve estetik dışında yer edinemedi. Kapitalizmin pençesinden kurtulan beden yaş aldıkça özgürleşir. Pop renkler bana göre bu durumu en iyi yansıtan renklerdir.

Yaşlı kadın portreleri ile birlikte yaptığın diğer çalışmalar da otoportrelerin. Neden otoporteler? 

Her sene bir otoportre yaparım , değişimimi gözlemler kendimle vakit geçirir ve yaş almamı keyif ile resmederim.

Yaşlı bedenlerle birlikte yılda bir kez otoportreni yapıyorsun. Onlarla aranda kadın olma bağı dışında herhangi bir bağ görüyor musun? Bahsettiğin kapital duruşu genç bir kadın olarak her yeni yaşında sen de yavaş yavaş ediniyor musun sence?

Sosyal medyada, sokakta evde kısacası her yerde ne olmamız gerektiği, nasıl olmamız gerektiği ile ilgili mesajlar alıyoruz, yönlendiriliyoruz. Ya bu baskıya boyun eğip yaşayacağız ya da her yeni yaşta kapital düzenin biraz daha bizden elini çekmesiyle beraber özgürleşeceğiz. Özgürleşmek benim umudum. Şu an kapital düzen ve bu yönlendirilmeler için en uygun yaştayım. Baskı ve mesajlar yaşanılan toplumsal düzene göre değişiyor ve tabi ki ben de bunları hissediyorum.

Son olarak, ünlü starlardan, diva modellerden ve senin kendini izlediğin portrelerinden yola çıkarsak, üstüne çalıştığın bir proje ya da yeni bir seri var mı? İzleyiciyi neler bekliyor?    

Advanced Style ile hâlâ temas halindeyiz. Bunun yanında içinde bulunduğumuz kültürden, kendi toplumumuzdan yola çıkarak hazırlamaya başladığım yeni bir Old is The New Black serisi var.

Sohbet için çok teşekkürler Bike. Yeni seriyi heyecanla bekliyorum! 

Sayı 16
Andy Timmons BreadTaking